6 Mayıs 2017 Cumartesi

[Online] Όργιο εργοδοτικής αυθαιρεσίας στη μνημονιακή Ελλάδα



Μία από τις πλέον δημοφιλείς εκφράσεις των τελευταίων ετών είναι αυτή του “εργασιακού μεσαίωνα”. Δυστυχώς η έκφραση δεν είναι ακριβής. Πού τέτοια τύχη! Kι όμως, οι δουλοπάροικοι του μεσαίωνα, στην πραγματικότητα δούλευαν λιγότερο από τον μέσο εργαζόμενο της βιομηχανικής εποχής. Πόσο μάλλον της ψηφιακής!



Η Έντιθ Ρότζερς στο βιβλίο της «Discussion of Holidays in the Later Middle Ages» (Συζήτηση για τις αργίες στα τέλη του μεσαίωνα), εξηγεί πως η εκκλησία καθιέρωνε θρησκευτικές αργίες για να ξεκουράζονται τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα και να έχουν χρόνο για εκκλησιασμό. Οι φεουδάρχες συμφωνούσαν στην καθιέρωση αργιών, καθώς οι ανάπαυλες μείωναν τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών. Στην Αγγλία, οι αργίες έφταναν τις 120 μέρες τον χρόνο, ενώ στην Ισπανία τις 150. Πρωταθλήτρια Ευρώπης ήταν η μεσαιωνική Γαλλία, που εξασφάλιζε στους χωρικούς της 180 μέρες άδειας. Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος Γάλλος δουλοπάροικος του 13ου – 14ου αιώνα, αφιέρωνε σχεδόν έξι μήνες τον χρόνο στην οικογένειά του, στους φίλους του, στα καπηλειά, σε χορούς και πανηγύρια...

Σύμφωνα με τον καθηγητή της Οξφόρδης, Τζέιμς Ρότζερς (James E. Thorold Rogers), το ωράριο σπάνια ξεπερνούσε τις 9 ώρες ημερησίως και περιλάμβανε διαλείμματα για τουλάχιστον τρία γεύματα και μεσημεριανή σιέστα. Πέντε αιώνες αργότερα, στην ακμή της βιομηχανικής επανάστασης, το ωράριο εξαφανίσθηκε και οι αργίες σχεδόν καταργήθηκαν.

Γι’ αυτό εμφανίσθηκαν τα εργατικά κινήματα και οι ιδεολογίες που βασίστηκαν στην καταπίεση των εργαζομένων και στην απληστία των εργοδοτών. Οι εργάτες ουσιαστικά ζητούσαν να επιστρέψουν στον «εργασιακό μεσαίωνα»! Σήμερα στην Αγγλία, ετησίως οι αργίες φτάνουν τις 105, μαζί με τα σαββατοκύριακα και τις άδειες. Πριν τετρακόσια χρόνια ήταν 120. Οι Γάλλοι συνεχίζουν να διατηρούν ψηλά τον πήχη στις 175 μέρες, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης Σαρκοζί να αυξήσει τις εργατοώρες. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι οι αργίες είναι γύρω στις 110, ενώ στη Νότια Κορέα ίσα που αγγίζουν τις 70...

Στην εποχή μας τα κρούσματα της εργοδοτικής αυθαιρεσίας είναι συνεχή και θα αυξάνονται διαρκώς. Παντού στην Ελλάδα αυτοί που παράγουν τον πλούτο αυτού του τόπου δουλεύουν όλο και περισσότερο με συνθήκες που μοιάζουν με αυτές ενός σύγχρονου δούλου. Η έννοια της «μισθωτής σκλαβιάς» στην Ελλάδα του 21ου αιώνα παύει να έχει μεταφορικό νόημα. Το ότι τεράστιο κομμάτι του εργαζομένων σήμερα δουλεύει σήμερα ανασφάλιστο, το ότι ασφαλίζεται για τέσσερις ώρες αλλά δουλεύει κανονικά οχτάωρο, το ότι αναγκάζεται να δουλεύει υπερωρίες, βραδινές βάρδιες και σαββατοκύριακα χωρίς να πληρώνεται όπως επιτάσσει η εργατική νομοθεσία, όλα αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά.

Αυτό όμως που μετατρέπει σε πραγματικό σύγχρονο σκλάβο τον σημερινό εργαζόμενο είναι το γεγονός ότι επιπλέον ο σημερινός εργοδότης έχει μετατραπεί σε ένα σύγχρονο φεουδάρχη και στην εδαφική του επικράτεια, την επιχείρηση του, ισχύει ο δικός του και μόνο νόμος. Ναι, πάντοτε συνέβαινε περίπου αυτό αλλά και όχι.

Γιατί σήμερα όλα τα σκιάζει η φοβέρα και τα πλακώνει η σκλαβιά. Και επειδή όλα τα σκιάζει η φοβέρα της ανεργίας και της φτώχειας όλα αυτά τα φαινόμενα παίρνουν νέες διαστάσεις και η ίδια η μεγέθυνση του φαινομένου προκαλεί και την ποιοτική του διαφοροποίηση. Από την εργοδοτική αυθαιρεσία στην πλήρη τρομοκρατία. Τα φαινόμενα εργαζομένων που ξυλοκοπούνται επειδή διεκδικούν τα δικαιώματα τους, απολύονται γιατί δεν ήταν χαρούμενοι ή γιατί συνδικαλίζονται, πληθαίνουν.

Σήμερα πρέπει να κινείσαι όπως θέλει ο εργοδότης, πρέπει να αναπνέεις όπως θέλει ο εργοδότης, πρέπει να χαμογελάς όταν και αν θέλει ο εργοδότης. Ο σύγχρονος «φεουδαλικός άρχοντας» μπορεί να προσβάλει ή και να εξευτελίζει τον εργαζόμενο χωρίς αυτός να μπορεί, εξαιτίας τους φόβου του, να αντιδράσει. Στις τουριστικές επιχειρήσεις, και στις αντίστοιχες εστίασης και διασκέδασης δεν υπάρχει ωράριο, δουλεύεις όποτε θέλει ο εργοδότης και φεύγεις όποτε θέλει ο εργοδότης, μπορεί να είσαι σταντ-μπάι στο τηλέφωνο για να ξαναπάς στην επιχείρηση «αν πιάσει δουλειά», ενώ επιπλέον η γυναίκα εργαζόμενη είναι, υποχρεωμένη να δέχεται κάθε είδους σεξουαλική παρενόχληση.

Η απειλή της ανεργίας είναι πανταχού παρούσα και υπενθυμίζεται μέσα στον εργασιακό χώρο με πολλούς τρόπους ακόμα και με ένα βλέμμα, με ένα «αθώο» αστείο, με μια «πατρική» «παραίνεση» ή «συμβουλή».

Ας ξέρουν λοιπόν όμως όλοι αυτοί οι «άρχοντες» ότι αυτός ο κόσμος, αυτός που φτιάχνεται με τον ιδρώτα των εργαζομένων, είναι ένας κόσμος που πάντα, μα πάντα, αντίθετα από αυτό που έλεγε ο «Αλλάχ» στον «Κεμάλ» στο ομώνυμο τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι, αυτός ο κόσμος λοιπόν πάντα αλλάζει. Και αλλάζει με τους λαούς που αργά η γρήγορα σηκώνονται όρθιοι και τσακίζουν εκμεταλλευτές και δυνάστες.


Νάσος Θεοδωρίδης

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder